Prezentowany tom jest pierwszą częścią dyptyku przedstawiającego syntetyczny obraz relacji kulturowych Rzeczypospolitej z Europą (część druga nosi tytuł W przestrzeni Południa…). Zgodnie z mapą mentalną najpowszechniej akceptowaną w okresie wczesnonowożytnym, w tym ujęciu osią polaryzacji jest podział kontynentu na Północ i Południe. Międzynarodowy zespół badaczy z ośrodków naukowych w Polsce, Szwecji, Niemczech i Czechach ukazuje więc Rzeczpospolitą w perspektywie septentrionalnej, podkreślając też znaczenie państwa polsko-litewskiego dla słowiańskiej i naddunajskiej idei tożsamościowej oraz rolę, jaką w jego dialogu z narodami Północy odegrały wspólne, choć nieraz odmiennie interpretowane wartości religijne, republikańskie, humanistyczne.
